← Të gjithë artikujt
13 Prill, 2026

Herezite e Krishtera

Kjo liste perfshin herezi antike, mesjetare dhe moderne, duke marre parasysh deget e vogla qe kane dokumentacion historik. Per heresi te caktuara, nuk ka autor te qarte; per te tjera, autoret jane te njohur. Disa heresi moderne nuk jane te perjashtuara si heresi nga Kisha, por jane idelogji qe sfidojne teologjine tradicionale.

Nr Herezia Shpjegimi Viti / Periudha Vendi kryesor Autor / Figura kryesore
1 Gnosticizmi Shpetimi permes njohurise, materia = e keqe shek. I–II Egjipt, Siria Valentini, Sethiani, Basilid
2 Marcioniizmi Refuzimi i DhV; favorizimi DhR shek. II Roma Marcion
3 Montanizmi Profecite dhe shpirterim i tepruar shek. II Frigia Montanus
4 Arianizmi Jezus i krijuar, jo i barabarte me Atin 250–336 Aleksandria, Roma Arius
5 Apolinarianizmi Jezus kishte trup, jo mendje njerezore shek. IV Aleksandria Apollinaris
6 Nestorianizmi Dy persona ne Jezus, jo nje 428 Konstantinopoje Nestor
7 Monofizitizmi Nje natyre pas inkarnimit 449 Aleksandria, Siria Eutyches
8 Donatizmi Sakramentet e pavlefshme nga prift i papaster shek. IV Afrika e Veriut Donatus
9 Pelagjianizmi Njeriu lind pa mekat origjinal shek. IV–V Britania, Roma Pelagius
10 Eutykianizmi Natyra njerezore zhytet ne hyjnore shek. V Aleksandria Eutyches
11 Adopcionizmi Jezus fillimisht njeri, me pas hyjnor shek. II–III Roma, Spanja –
12 Modalizmi / Sabellianizmi Perendia ka tre forma, jo persona te ndryshem shek. III Roma Sabellius
13 Partializmi Tre pjese qe bashkohen per te formuar Perendi shek. III – –
14 Tritheizmi Tre hyjni te ndryshme shek. IV–V Lindja e Mesme –
15 Subordinacionizmi Biri inferior ndaj Atit shek. III–IV Aleksandria, Siria –
16 Kenoticizmi Jezusi kufizoi atributet hyjnore shek. XIX Europa –
17 Teologjia e Procesit Perendia ndryshon dhe zhvillohet me krijimin shek. XX SHBA, Europa Alfred North Whitehead
18 Liberalizmi teologjik Relativizim i doktrines shek. XIX–XX Europa, SHBA –
19 Gnosticizmi Valentinian Dege e gnostikeve shek. II Egjipt, Roma Valentinus
20 Gnosticizmi Sethian Shpetimi permes njohurise shek. II–III Siria, Egjipt –
21 Gnosticizmi Basilidian Shpetimi permes njohurise dhe ritualeve shek. II Aleksandria Basilides
22 Cerinthianizmi Jezus njeri me frymezim hyjnor te perkohshem shek. I Palestina Cerinthus
23 Marcellianizmi Variant i Modalizmit shek. III Roma Marcellus
24 Novatianizmi Sakramente te ashpra shek. III Roma Novatian
25 Maqedonianizmi / Pneumatomakët Refuzimi i hyjnise se Shpirtit te Shenjte shek. IV Lindja e Mesme Macedonius
26 Apelizmi Variant gnostik shek. II Roma Apelles
27 Ebionitizmi Jezus vetem njeri shek. I–II Palestina –
28 Kuartodecimanizmi Pashket sipas kalendarit hebre shek. II Azia e Vogel –
29 Ikonoklazmi Refuzimi i ikonave shek. VIII–IX Bizant –
30 Jovinianizmi Refuzimi i superioritetit te virgjerise shek. IV Roma Jovinian
31 Rigorizmi Novatianist Refuzim kthimi mekateve te medhenj shek. III Roma Novatian
32 Herezia Tomasiane Njohuri sekrete per shpetim shek. II Siria –
33 Ascetizmi Valentinian Ascetizem i detyrueshem shek. II Egjipt Valentinus
34 Doketizmi Marcioniit Jezus duket trup, jo real shek. II Roma Marcion
35 Priscilianizmi Magji dhe praktika ezoterike shek. IV Hispania Priscillian
36 Manikeizmi Dualizem radikal shek. III Persia, Siria Mani
37 Paulicianizmi Refuzimi i liturgjise shek. VII–VIII Armenia, Bizant –
38 Bogomilizmi Dualizem dhe kritike ndaj Kishes shek. X–XI Bullgaria –
39 Katarizmi Dualizem ekstrem shek. XII–XIII Franca –
40 Arnoldistët Kritike ndaj pasurise kishtare shek. XI Europa Arnold of Brescia
41 Husitizmi Reforme proto-protestante shek. XV Bohemia Jan Hus
42 Lollardizmi Kritike ndaj praktikave te Kishes Katolike shek. XIV–XV Anglia John Wycliffe
43 Socinianizmi Refuzim Triniteti shek. XVI Italia, Polonia Fausto Sozzini
44 Unitarianizmi Refuzimi i Trinitetit shek. XVI–XVII Europa –
45 Jansenizmi Predestinacion i forte shek. XVII Franca Cornelius Jansen
46 Quietizmi Pasivitet shpirteror shek. XVII Italia Miguel de Molinos
47 Arminianizmi Vullnet i lire mbi predestinacionin shek. XVII Holanda Jacobus Arminius
48 Socinianizmi Anti-Trinitar Jezus nuk eshte Zot shek. XVI–XVII Poloni Fausto Sozzini
49 Modernizmi (Kisha Katolike) Interpretim liberal i Shkrimeve shek. XIX–XX Europa –
50 Teologjia e Procesit Perendia ndryshon me krijimin shek. XX SHBA Alfred North Whitehead
Kategoritë Besimet e Tjera, Histori, Kisha

Komente

Ende pa komente.

Lër një koment